Modellen en Methoden

Zoals elke coach of therapeut gebruik ik diverse modellen en methoden voor coaching en therapie. Nu is er wel een belangrijk verschil tussen een model en een methode. Een model is een vereenvoudigde manier om de werkelijkheid te zien, bijvoorbeeld een houten model van een schip maar ook de verschillen in persoonlijkheid tussen mensen. Een methode is een manier om dingen te doen, te ondernemen, bijvoorbeeld het nabouwen van het model maar dan op ware grootte maar ook een therapie om iemand van een fobie af te helpen.

Natuurlijk overlappen modellen en methoden elkaar vaak en is er ook altijd een wisselwerking tussen beiden. Zo werkt een methode omdat een model een beschrijving geeft van hoe iemand vanwege zijn persoonlijkheid reageert op bijvoorbeeld stress of angst of juist euforie. Omgedraaid zijn nieuwe of verbeterde modellen juist ontstaan door uitkomsten van methoden van onderzoek.

Bij mijn coaching of therapie begin ik toch meestal met een model of modellen om een beeld van een cliënt te krijgen, bijvoorbeeld de intake om een eerste indruk te krijgen maar ook modellen om een beeld te krijgen van iemands persoonlijkheid. Vervolgens wordt een methode gebruikt om een bepaalde verandering te bewerkstelligen.

Hieronder volgt een overzicht van de modellen en methoden die ik toepas tijdens mijn coaching en therapie.

Intake

De intake is niets meer en niets minder dan het noteren van de persoonsgegevens en wat weetjes over iemand zijn persoonlijke omstandigheden met de bedoeling om een eerste beeld te krijgen van wie en hoe iemand is. Meteen daarna wordt gekeken naar de persoonlijkheid van iemand: hoe staat een cliënt in het leven, wat zijn zijn eerste neigingen, zijn houding en hoe vertaalt zich dit in gedrag.

MBTI

Ik gebruik meestal een drietal modellen voor persoonlijkheidstypering. Het MBTI (Meyers-Briggs Type Indicator) is heel geschikt om snel en acuraat een beschrijving te geven van de indruk die de omgeving heeft van een cliënt. Het MBTI onderscheidt daarvoor vier variabelen, te weten waar iemand zijn informatie vandaan haalt (uit de wereld om hem heen of uit zijn eigen innerlijke belevingswereld), welke informatie hij haalt (losse feitelijkheden of meer grotere verbanden), hoe hij deze informatie verwerkt tot een beslissing (op basis van de logica van de feiten of op basis van zijn eigen gevoelens) en ten slotte hoe hij beslissing terug geeft aan zijn omgeving of om zet in handelen (Planmatig, geordend en vaak (ver-)oordelend of flexibel, losjes zonder oordeel te geven). Het MBTI is heel geschikt om een eerste karakterisering van iemand te geven zonder al vooruit te lopen op de eventuele klachten waarvoor hij of zij is gekomen.

Kern Kwadranten

Een stapje verder gaat het kern-kwadrantenmodel dat beschrijft hoe het karakter van iemand door invloed van de buitenwereld soms tot een bepaald gedrag of houding kan leiden. Hiertoe worden vier elementen onderscheiden waarlangs een kernkwaliteit van iemand (kom ik zo op) zich kan ontwikkelen tot een gedrag of houding die totaal niet (meer) bij die kernkwaliteit past. Een kernkwaliteit is een aangeboren, positieve eigenschap die bij iemands karakter of persoonlijkheid hoort. Voorbeelden zijn: hulpvaardigheid, ijverigheid, helderheid, moedigheid en empathie, maar er zijn eigenlijk net zoveel kernkwaliteiten en noemen als dat er mensen zijn. Opvallend is wel dat deze kernkwaliteiten wel te relateren zijn aan de typen van het MBTI, zie daar het aanvullende tussen deze twee modellen.
Maar het kan zijn dat een cliënt door omstandigheden in zijn kernkwaliteit doorslaat: hulpvaardigheid wordt dan betutteling. De volgende stap kan zijn dat de cliënt hierop wordt gewezen en vervolgens voor zichzelf een tegenovergesteld leerdoel stelt; hij neemt meer afstand.  Maar ook in deze persoonlijke uitdaging kan iemand weer doorschieten zodat het meer lijkt op onverschilligheid. En zo zijn er talloze voorbeelden te bedenken.
Het kernkwadranten-model biedt de cliënt de mogelijkheid om bepaald gedrag of een bepaalde houding van hemzelf of iemand in zijn omgeving een plek te geven en deze te relateren aan een positieve kernkwaliteit. Zo wijst het model de weg naar een betere balans tussen deze kernkwaliteit en een gezonde uitdaging om in die kernkwaliteit niet door te schieten of om in het gedrag van een ander de kernkwaliteit te herkennen en te waarderen en de ander niet uitsluitend op het doorschieten te beoordelen.

Enneagram

Het MBTI en de kern Kwadranten geven vooral een beschrijving van gedrag en houding die horen bij iemands persoonlijkheid. Het Enneagram vertrekt eigenlijk vanaf dat punt en vormt een model van persoonlijkheden op het niveau van de hersenprocessen; de eerste neigingen, de angsten en motiveringen. Het enneagram maakt onderscheid of iemand een denker, een doener of een plaatsbepaler is en welke primaire driften hieraan ten grondslag liggen. Maar ook of iemand denkt, voelt of redeneert vanuit het hart, het hoofd of buik. En hiermee sluit het model aan bij de hersenprocessen zélf waar neuronenstromen en chemische stoffen de richting en lading van gedachten bepalen. Het Enneagram onderscheidt negen persoonlijkheidstypen; De Perfectionist, de Helper, de Succesvolle Werker, de Romanticus, de Analist, de loyalist, de Levensgenieter, de Baas en de Bemiddelaar. Negen typen die een bepaalde mengeling van eigenschappen hebben, die wel dynamisch met de andere typen in verbinding staan, maar toch een sluitend beeld geven van de persoonlijkheid van een mens. Waar het MBTI een beschrijving geeft van iemands voorkomen en het Kern Kwadrant laat zien waar bepaald gedrag of een bepaalde houding uit is ontwikkeld geeft het enneagram aan welke hersenprocessen hieraan ten grondslag liggen en biedt hiermee een belangrijk beginpunt voor een methode om iets te doen aan de klachten van een cliënt.
Hieronder vertel ik meer over NLP, een methode om jou hulpmiddelen aan te reiken om klachten te verhelpen maar vooral om gelukkiger in het leven te staan.

Neuro Linguïstisch Programmeren

Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP) is een methode om bij de meest uiteenlopende klachten iemand hulp te bieden, maar meer nog dan dat is het een model om de werkelijkheid, de wereld te beschouwen. De werkelijkheid is wat ieder mens afzonderlijk hiervan waar neemt; ziet, hoort, voelt, ruikt en proeft. Dus zijn er net zoveel werkelijkheden als dat er mensen zijn. Toch heeft de mens de onuitroeibare neiging om de werkelijkheid in absolute termen te beschrijven: iets is goed of fout, waar of onwaar, veilig of onveilig, en hebben we dit vastgelegd in allerlei voorschriften, geboden, wetten en regels.
Problemen ontstaan dan ook juist altijd waar de verschillen in beschouwing van de werkelijkheid met elkaar botsen en ruzies, stammenstrijden, staatsgrepen en zelfs hele wereldoorlogen kunnen ontstaan. Op persoonlijk vlak kan het resulteren in relatieproblemen, spanningen, werkproblemen en uiteindelijk zelfs tot gezondheidsproblemen en fobieën of simpelweg ongelukkig zijn.
NLP reikt iedereen een manier aan om de werkelijkheid weer terug te brengen naar wat deze is: JOUW waarneming!! Als je de wereld hebt aanvaard als jouw werkelijkheid kan je jouw werkelijkheid heel makkelijk veranderen door gewoon jouw waarneming te veranderen in plaats van de werkelijkheid zélf. Op die manier kun je dus jouw eigen succes en geluk maken, je zult verstelt staan van de mogelijkheden en het resultaat.

Ik heb mijn NLP-Practitioner gehaald bij TIOUW in Amsterdam en heb daarmee een schat aan methoden en hulpmiddelen verworven waarmee ik al diverse mensen heb geholpen met diverse klachten of problemen. Ook heb ik bij TIOUW cursussen gevolgt over het Enneagram als startpunt voor coaching en therapie.

Mocht je meer willen weten over MBTI, Kern Kwadranten, het Enneagram of NLP, neem contact op of bel op 06-18987146.